Yutkunma Güçlüğü (Disfaji) Tedavisinde Elektrikli Mikrokas Uyarı Yöntemi

360/372
Disfaji tedavisinde elektrikli uyari

Elektrikli Mikrokas Uyarı yöntemi (Neuromuscular Electrical Stimulation – NMES) tıpta disfaji (dysphagia) olarak adlandırılan yutkunma problemlerinin tedavisinde kullanılan bir yöntemdir. 2002 yılında Amerikan sağlık bakanlığı tarafından onaylanmıştır.

Bu tedavi gırtlakta yutkunma ile ilgili kasların elektrik sinyalleri ile uyarılarak çalıştırılmasını amaçlar. Elektrik sinyalleri ile uyarılan kaslar;

  1. Güçlerini kaybetmezler veya kullanılmamaktan dolayı kaybettikleri gücü yeniden kazanırlar
  2. Verilen sinyaller beyinde bu kasları kontrol eden bölgeleri uyararak, beynin bu kasları kontrol etmeyi yeniden öğrenmesine imkan verir.

Yutkunma bozuklukları, yalnızca hastada beslenme ile ilgili sorunlara yol açmaz aynı zamanda konuşma problemlerine de (aphasia, apraxia) yol açar. Yutkunmanın yeniden öğrenilmesi hastanın kendi kendine beslenebilmesine ve aynı zamanda konuşma yetisini yeniden kazanmasına yardım eder.
895 hasta üzerinde yapılan araştırmada, beyin tümörü, felç ve beyin hasarlarına bağlı olarak ortaya çıkan yutkunma problemlerinde hastaların yarısına yakın bir kısmı NMES tedavisi uygulayarak kaybettikleri bu fonksiyonları yeniden kazanmışlardır.

Uyarı sinyalleri herhangi bir kas uyarıcı cihaz tarafından verilebilir, fakat cihaza göre tedavi için en etkin parametrelerin bulunması sorun olabilir.  Bu sebepten VitalStim adlı firma yalnızca dysphagia tedavisi için bir cihaz geliştirmiştir. Bu cihaza erişilememesi durumunda diğer uyarı cihazları da aynı tedavi protokolünü uygulayarak kullanılabilir.

Elektrodların Yerleştirilmesi

Elektrotlar aşağıdaki resimde gösterildiği gibi gırtlak çizgisinin her iki yanına simetrik olarak altlı üstlü yerleştirilirler.

Üst elektrod dil kemiği veya hyoid olarak adlandırılan U şeklindeki kemiğin küçük çıkıntısının üstünde bulunan mylohyoid kasının üzerine yerlestirilir. Burası yer olarak hemen çenenin altında, aşağı yukarı çene ile çene kemiğinin köşesinin orta noktasında bulunan parmakla bastırıldığında çukurluk hissedilen yerdir. Alt elektrod ise gırtlakta adem elmasının hemen iki yanında, bulunan (thyrohyoid kas), parmakla basıldığında çukurluk hissedilen yere yerleştirilir.

Aşağıdaki resim gırtlak daha iyi fikir verebilmek için hyoid kemiği ve gırtlaktaki kas gruplarına ait detayları göstermektedir.

Yutkunma Egzersizleri

  • Cihaz 1 saniye aralıklarla, yaklaşık 700 mikrosaniye uzunlukta çok kısa sinyaller verecek şekilde en düşük güçten başlanacak şekilde ayarlanır.
    (VitalStim cihazı için özel ayarlar frekans 80 hertz, pals uzunluğu 700mikrosaniye, güç 6.5mA)
  • Güç cihaza göre yavaş yavaş artırılabilir. Çok fazla güç uygulamak elektrodların değdiği yerlerde iritasyona yolaçabildiğinden güç çok fazla artırılmamalıdır.
  • Tedavi ortalama 5 ay boyunca hergün, yaklaşık 1 saat kadar uygulanır. Burada hastanın tepkilerine göre egzersizleri ayarlamak yerinde olur.

Ağız Egzersizleri

Diğer egzersiz ise dudağın iki kenarına yerleştirilen bir elektrodla buradaki kasları (orbicuraris oris ve masseter kasları) uyararak yapılır.

NOT: Buradaki bilgiler hasta ve yakınlarını bilgilendirmek için verilmiştir. Tedavi bir Konuşma Lisan Patolojisi uzmanı  tarafından uygulanır.

KAYNAKLAR

.

Arkadaşkarınla paylaş:

5c yorum:

PINAR2013/08/28 saat 19:14Cevapla

Babam boyundan rt terapi gördü 2009 yılında. Tekrarlayan tümör için .5 ay öncede cyberknife (uzay neştiri) tedavisi gördü tümör yok oldu çok şükür.Tedavilerin yan etkilerinden dolayı şuan yutma tamamen yapılamıyor .Bu tedavi etkili olur mu ?

dilek aymirgen2012/03/12 saat 00:16Cevapla

annem SOV teşhisi nedeniyle 5 gündür yoğun bakımda tedavi görmekte durumu ağır olduğu için ne kadar daha kalacağı hiç belli değil yutkunamadığı için burundan mideye indirilen bir hortum yardımıyla mama enjekte ederek beslemeye başladılar dilini hiç kullanamıyor tamamen tutuldu konuşamıyor doktorumuz tedaviye cevap alabilmemiz için bu sorunun çözülmesi gerektiğini vurguluyor olsa da böyle bir yöntemden hiç bahsetmedi ben internette araştırırken gördüm bekliyoruz ama hiç ilerleme kaydedemedik henüz bu yöntemin bize faydası olabilir mi faydası olacaksa eğer bu teknolojiye nasıl ulaşabiliriz acil olarak bilgilendirebilirseniz çok sevinirim çünkü zamanla yarışıyoruz şimdiden teşekkürler

dilek aymirgen2012/03/15 saat 00:49Cevapla

gerçi farketmişsinizdir ama yine de belirtmek isterim sov değil svo olacaktı yanlış yazmışım telaşla size msj attığımda annem 5 günlük yoğun bakım hastasıydı bugün 8 gün oldu hala bir ilerleme kaydedemedik ve hala cevap alamadım sizden lütfen yardım edin

naci çıray2012/02/07 saat 16:13Cevapla

yutma problemim var inme geçirdim beyin sapında ve beyincikte hasar oluştu şuan NG ile besleniyorum acaba bana bir fayda saglarmı

derya2011/05/06 saat 15:30Cevapla

bu yöndem larengofarengeal reflü hastaları için bir fayda sağlarmı acaba ?gevşemiş göreviini tam yapamayan yutkunma kası bu tür sinyallerle güçlendirilebilirmi kuvvetlenirmi teşekkürler

MENU