Kafa tabanı tümörü ve tedavisi

80/170

 

Kafa tabanı tümörü (İngilizce Skullbase tumor) veya kafatası tabanı tümörü veya beyin tabanı tümörü adları ile anılan tümörler sinüs, geniz ve kulakta yerleşen tümörlerdir. Bu tümörler kafada bulunmalarına rağmen beyin tümörlerinden farklıdır ve tedavisi nispeten daha kolaydır. 80′li yıllara kadar tedavisi çok zor olan bu tümörlerin tedavisi son yıllarda geliştirilen modern ilaç ve tekniklerle artık mümkün olabilmektedir.

Türleri
Kafa tabanı tümörleri kafatasının herhangi bir yerinde kendilerini gösterebilirler. Bazı türleri EBV (Eppstein Barr Virüsü) tarafından oluşturulabilir. Tümörlerin genellikle solunum yollarına yakın bölgelerde görülmesi bunların virüs tabanlı oluşuna dair bir işaret olabilir. Kafa tabanı tümörleri bulundukları yerlere göre çeşitli türleri vardır:

  • Osteoma
  • Chondroma
  • Hemangioma
  • Dermoid ve Epidermoid kafatası tümörleri
  • Plasmasitoma
  • Paraganglioma
  • Chondrosarcoma
  • Chordoma
Osteoma, kafatasının kemik yapısı içinde oluşan iyi huylu tümörlerdir. Bunlar burunun iki tarafındaki sinüslerin etrafında oluşur.
Chondroma (Kondroma), bunlar nadir görülen yavaş üreyen tümörlerdir, kafatası üzerindeki boşluklarda oluşur. Kötü huylu bir tümör olan Chondrosarcoma (Kondrosarkoma) ya dönüşme riski bulunur.

Hemangioma ise iyi huylu damarlı kemik tümörleridir. Bunlar çok kücük, veya çok büyük olabilir, tek veya grup halinde görülebilir.

Dermoid tümörler kafatası boşluğunda oluşurlar. Çocuklarda görülen iyi huylu tümörlerdir.

Chrondrosarcoma, kötü huylu bir tümördir. Daha çok 40 yaş üştü erkeklerde rastlanır.

Chordoma (kordoma), düşük dereceli kötü huylu bir tümördür, sinüslerde, genzin arka kısmında ve beyin sapına yakın yerlerde görülür. Yerel olarak büyüme eğilimleri vardır ve beyin sapına doğru ilerleyebilirler. Ameliyata karşın tekrar görülebilirler. Ancak genelde metastaz yapmazlar. Radioterapi uygulanabilir ancak bu etraftaki diğer dokulara da zarar verebilir. Kafatasının üstüne yayılma mümkündür ancak bu sadece agresif tümörlerin ileri safhalarında görülürler.

Kordomaların yalnızca %10 kadar kısmı kötü huylu özellikler gösterir ve bunun muhtemel sebebi daha önce  uygulanmış radyoterapilerdir.

Tedavi
Kafa tabanı tümörlerine ilk uygulanacak müdahele ameliyattır. Son yıllarda birden fazla dalda gerçekleştirilen teknolojik gelişmelerle kafa tabanı tümörü ameliyatlarında devrim yapılmıştır. Endoskopik ameliyat, enfeksiyon önleme metodları, radyocerrahi gibi yöntemler bunlardan birkaçıdır. Buna ilaveten bu tür ameliyatlarda ki tecrübeler de hızlı bir şekide artmıştır. En etkili tedavi yöntemleri, ameliyat ve buna destekli kemoterapi tedavileridir.

Kafa tabanı tümörlerinin etkili ve hastaya en az hasar ile tedavisi için birden fazla dalda doktordan oluşan bir ekibe ihtiyaç vardır. Oluşturulacak bu tedavi ekibinde şu uzmanlar bulunmalıdır:

  • Onkoloji/Nöroonkoloji uzmanı
  • Radyasyon onkolojisi uzmanı
  • Nöroloji uzmanı
  • Ağız ve gırtlak cerrahı
  • Estetik cerrahi uzmanı
  • Beyin cerrahı
Peki bu ekip nasıl oluşturulacak veya kim oluşturacak? Batı ülkelerinde hastanelerde bu tür ekipler bir doktor öncülüğünde oluşturulur. Fakat ülkemizde maalesef tüm görev hasta olarak size düşüyor. Kendiniz bütün bu uzmanları bulup bunların birbirleri ile irtibata geçmesini sağlayacak hatta zorlayacaksınız.

Kafa tabanı ameliyatı alanında en gelişmiş merkezlerden olan Amerika’da ki Skull Base Institute, kafa tabanı ameliyatı için sadece 2.7mm genişliğinde ve 20cm uzunluğunda bir endoskop kullanrak bu ameliyatları gerçekleştirmektedir. Hastalar başvurdukları gün ameliyat edilip taburcu edilebilmektedir.

Bir diğer cerrahi yöntemi ise CyberKnife adı verilen radyocerrahi yöntemidir. Bu yöntemde odaklanmış kesici bir ışın harici olarak bilgisayar kontrollü bir robot kol kullanılarak tümör bölgesine yollanarak tümörün imhası sağlanır. Bu yöntem çok büyük olmayan tümörlere uygulanabilmektedir.

Kemoterapi ise çeşitli ilaçlar kullanılarak uygulanır. Son yıllarda geliştirilen ve umut vaadeden bir yöntem ise tümör öldürücü ilaçların bir iğne yardımı ile tümör bölgesine verilmesi yöntemidir. Bu yöntem şu an Amerika ve Almanya’da uygulanmaktadır.

Radyoterapi ameliyat sonrası kalabilecek parçaları yok etmek için tamamlayıcı olarak uygulanır. Ancak etraftaki dokulara zarar verme riski vardır.

Virüs tabanlı tümörler, antivirütik ilaçlarla tedavi edilerek yeniden üremeleri engellenebilir.

Kafa tabanı tümörlerindeki en büyük problemlerden biri dış dünya ile ilişiği olan bölgelerde ameliyat sonrası enfeksiyon olma riskidir.

KAYNAKLAR

  • Cha ST, Jarrahy R, Yong WH, Eby J, Shahinian HK: Rare Symptomatic Presentation of Eccordosis Physaliphora and Unique Endoscope-Assisted Surgical Management.
  • Skull Base Tumors, Todd C Hankinson, MD, MBA, Resident in Neurological Surgery, Department of Neurological Surgery, Neurological Institute of New York, Columbia University, Feb. 2010
  • MALİGN KAFA TABANI TÜMÖRLERİNİN TEDAVİSİNDE PROGNOZ VE YAŞAM KALİTESİ, Dr. İrfan YORULMAZ, Dr. Babür KÜÇÜK, Dr. Ozan Bağış ÖZGÜRSOY, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Kulak Burun Boğaz Anabilim Dalı, Ankara, Türkiye, KBB Forum 2002
  • Türk Kulak Burun Boğaz ve Baş Boyun Cerrahisi Vakfı (TKBBV)

 

Arkadaşkarınla paylaş:

2c yorum:

Zübeyde Erdoğan2011/02/06 saat 21:39Cevapla

>Benım yorumun yok sorum var: 80 li yaşlarda babamın beyninde portakal buyuklugunde beyninnin sağ tarafında timör bulunmaktadır…Amelyat olsa ne risk taşımaktadır olmasa ne risk tasımaktadır..Benı aydınlatırmısınız…teşekürler…

Derya2013/03/15 saat 11:57Cevapla

Zübeyde Hanıma Katılıyorum..

MENU